حجامت ، آثار شفابخش آن ، تفاوت آن با خون گیری

آشنایی با حجامت و آثار شفابخش

با 24 پرسش و پاسخ

منبع : حجامت : نیم جان بستاند و صد جان دهد/دکتر سید محمد سیادتی/چاپ اول 1384

1) آقای دکتر ، حجامت چیست و چگونه صورت می گیرد ؟

* حجامت یعنی خون گرفتن از انتهای مویرگ های سطح پوست به شیوه ی بادکش کردن . روش آن چنین است که : محل حجامت را ابتدا با بتادنی ضدعفونی و سپس بوسیله ی یک لیوان بادکش می کنند . و به بوسیله ی یک پمپ مکنده و یا یک سرنگ بزرگ ، هوای داخل لیوان را (انتهای لیوان مخصوص حجامت ، سوراخی برای تخلیه ی هوا هست) تخلیه ی می کنند . در نتیجه پوست بدن به داخل لیوان کشیده می شود . بعد از 5-4 دقیقه لیوان را برداشته بوسیله ی تیغ جراحی 10-8 خراش سطحی به طول 1 سانتیمتر و به عمق حدود 3-2 میلیمتر در محل تورم ایجاد می کنند و عمل بادکش را معمولاً 4-3 دقیقه خون را تخلیه می کنند و عمل بادکش را معمولاً 4-3 مرتبه تکرار می کنند . و عمل خون گیری صورت می گیرد . سپس با پنبه ی آغشته به بتادین توسط یک پنس ، محل خونی پاک می شود و روی زخم ، باند استریل گذاشته می شود . باند ، بعد از حدود 24 ساعت از روی محل حجامت برداشته می شود و محل شسته می شود . در یک حجامت 50 تا 100 سانتیمتر مکعب خون گرفته می شود . البته ممکن است گاهی اوقات هم مقدار خون کمتر یا بیشتر باشد .

2) ممکن است سابقه ی تاریخی حجامت را بفرمایید ؟

* بله . قدیمی ترین سند حجامت به 3300 سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد ، که در مقدونیه بدست آمده است . بعدها در یونان و مصر و هندوستان این عمل صورت می گرفته است . اسناد تاریخی ، حاکی از انجام حجامت در اقوام ژرمن ها می باشد . گفته شده روی یکی از اهرام سه گانه ی مصر تویر آلات و ابزار حجامت حجاری شده است . در قرن 16 میلادی حجامت به عنوان یک روش درمانی در اروپا رایج شد . در گذشته ، آلات و ابزار حجامت ، ابتدایی بود و بوسیله ی یک شیء توخالی خون را می مکیدند . مثلاً در هندوستان از درخت بامبوس و در آفریقا از کالباز و ژرمن ها و ایرانی های باستان از شاخ گاو برای مکیدن خون استفاده می کردند .

معروفترین پزشک آلمان در قرن نوزدهم به نام کریستف میلی بالدهوفلند ، حجامت را درمانی معجزه آسا برای بیماری های چشم ، ریه ، قلب ، عروق و بیماری های درد پشت می داند .

این سابقه ی تاریخی و گستردگی حجامت در بین اقوام و ملل مختلف نشان می دهد اولاً اکثر پزشکان ، حجامت را به عنوان یک روش درمانی قبول داشته اند و از آن برای درمان بیماری ها استفاده می کردند و ثانیاً در اقوام مختلف و در شرایط جغرافیایی و قومی مختلف مؤثر بوده است . و ثالثاً علاوه بر تأثیر وسیع درمانی ، بدون عارضه بوده است که در طول قرون متمادی صورت می گرفته است . زیرا روش درمانی با دارویی که عوارض زیاد داشته باشد ، بعد از چندین سال تجربه ، بالاخره از گردونه ی درمان خارج می شود و بیماران از ترس گرفتار شدن به عوارض آن دارو ، یا آن روش درمانی خاص ، به اجرای آن بی رغبت می شوند و نهایتاً به دست فراموشی سپرده می شود .

بنابراین حجامت به عنوان یک روش درمانی مؤثر در درمان وسیع بیماری ها و بدون عارضه بودن در انسان در طول زمانی ها متمادی امتحان خود را پس داده است . بنابراین ، عاقلانه نیست از این روش درمانی ساده ، بدون عارضه ، ارزان ، بدون نیاز به دستگاه و فناوری خاص و پیچیده و بسیار مفید ، خود را محرم کنیم .

3) آقای دکتر ، در سابقه ی تاریخ حجامت از اسلام نامی نبردید . نظر اسلام درباره ی حجامت چیست ؟

* تاریخ علم طبابت ، شاید همزمان با بیماری بشر باشد . از روزی که انسان بیمار شد ، در جست و جوی درمان بوده است . قطعاً انسان های ماقبل تاریخ از گیاهان برای درمان دردهای خود بهره می جسته اند و در این زمان در کشورهای ایران و یونان و هند و چین و مصر ، علم پزشکی به صورت اولیه وجود داشته است . علم طب هم مانند سایر علوم در تمدن های باستانی ، بویژه تمدن ایران و یونان و چین و مصر و . . . تکامل یافته است . قبل از ظهور اسلام ، مکتب طبی جندی شاپور ، جایگاه ویژه ای در میان ملل و اقوام داشته است و جامعه ی بشری و جامعه ی پزشکی در تکامل علم پزشکی بسیار به این مکتب طبی ایران مدیون است . این مکتب طبی در شکل گیری تمدن اسلامی در شاخه پزشکی نقش بسیار مهمی ایفا کرده است . بعد از ظهور اسلام و اهمیتی که مکتب اسلام به علم و فرهنگ قائل بود ، از یک طرف ، اهتمام والیان اسلامی به دانش ، از طرف دیگر سب نضج و تکامل بیشتر علوم ، از جمله علم طب شد و در سایه ی این گسترش فرهنگی ، حکما و اطبا و فلاسفه و دانشمندان بزرگی رشد یافتند که از جمله ی آنها می توان ابن سینا و رازی و . . . را نام برد .

در سیره و روش پیامبر گرامی اسلام (ص) دیده شده که حضرت بیمارانی را نزد اطبای دانشگاه جندی شاپور می فرستاده اند . حجامت قبل از ظهور اسلام در میان اقوام و ملل صورت می گرفته است . اسلام هم بر این عمل طبی مهر تأیید زده است و آن را قبول دارد . اگرچه پیامبر اکرم (ص) و امامان معصوم (س) محل های خاصی را برای حجامت پیشنهاد کرده اند و یا شرایط خاصی را برای انجام حجامت قائل شده اند .

بنابراین ، حجامت به عنوان یک روش پیشگیری و درمان ، مورد تأیید اسلام می باشد و در حدیثی ، پیامبر اکرم (ص) حجامت را از سنت های انبیا شمرده است . بنابراین سابقه ی حجامت به رسالت انبیا بر می گردد و بنا به فرموده ی رسول خدا (ص) به اولین پیامبر یعنی حضرت آدم بر می گردد .

تقریباً در تمامی روایات اسلامی که روش های درمانی را می شمرند ، حجامت یکی از آن هاست . کمتر روایت طبی مستندی را در فرهنگ اسلامی می توان یافت که روش های درمانی را شمرده و از حجامت نامی نبرده باشد و حتی در بین روش های درمانی جایگاه ویژه ای برای آن قائلند .

در روایات متعددی از حجامت و حقنه (تنقیه) و سعوط (دارو در بینی چکاندن) و قی (استفراغ) و کی (داغ کردن) و عسل و نوره (واجبی یا داروی نظافت و ازاله ی مو) و روغن مالی ، به عنوان بهترین روش ها و ابزار درمانی یاد شده است . در بین هم ی این موارد به حجامت تأکید و سفارش بیشتری شده است :

- در روایتی ، امام صادق (ع) حجامت و نوره و سعوط را از داروهای انبیا می شمرند .

- امام صادق (ع) می فرمایند : جبرئیل بر رسول خدا (ص) نازل شد و ایشان را به دو چیز امر فرمود . یکی حجامت کردن و یکی مسواک زدن .

- در حدیثی ، پیامبر اکرم (ص) می فرمایند : آنقدر جبرئیل بر اجرای حجامت به من تأکید کرد که فکر کردم واجب است .

- رسول گرامی اسلام (ص) در حدیث معراج می فرمایند : در سفر معراج ، وقتی به آسمان هفتم رسیدم به هر ملکی از ملائک گذر کردم ، مرا و امّتم را به حجامت و خوردن سیاه دانه و قسط امر کردند .

- بنابراین در شب معراج که از معجزات الهی و پیامبر اسلام است ، و در تمام طول خلقت ، فقط یک بار و آن هم برای پیامبر گرامی اسلام (ص) اتفاق افتاده است ، هدیه ی درمانی که خداوند به پیامبر (ص) و امت اسلامی عطا فرموده ، حجامت و سیاهدانه است و این اهمیت حجامت را می رسادن .

- در حدیثی ، امام رضا (ع) می فرمایند که پیامبر اسلام (ص) فرمودند : اگر در چیزی شفا وجود داشته باشد در تیغ حجام و یا در شربتی از عسل است .

- پیامبر اکرم (ص) در حدیث دیگری ، شفا را در سه چیز می داند : آیه ای از قرآن و یا جرعه ای از عسل و یا تیغ حجام .

- پیامبر اکرم (ص) فرمودند : کسی که بیماری ها را خلق کرده است ، درمان را نیز آفریده است و بهترین درمان حجامت و فصد و سیاهدانه است .

- در روایات دیگر ، پیامبر حجامت را داروی تمام بیماری ها می دانند .

- در روایتی آمده است حجامت کنید و نگذارید طغیان خون شما را خفه کند ، شاید خفه شدن همان سکته باشد که عمدتاً افراد دموی مزاج را تهدید می کند و ناگهان سبب مرگ می شود .

- در روایتی از حضرت علی (ع) نقل شده است که حجامت بدن را سالم و عقل را کامل می کند .

- ابن عروه می گوید : وقتی که امام موسی کاظم (ع) در زندان بودند ، به ملاقات ایشان رفتم . ایشان در حال حجامت کردن بودند و فرمودند ناشتا حجامت نکنید ، قبل از حجامت باید اندک چیزی خورده باشید .

4) آیا پیامبر اسلام (ص) و یا امامان معصوم (ع) هم حجامت می کردند ؟

* بله . حجامت می کرده اند . به طور مکرر و از نواحی مختلف بدن هم حجامت می کردند . به طوری که حجامت به عنوان یک سنت رسول الله (ص) و سیره امامان معصوم (ع) به منظور مداوای بیماری های مختلف و یا پیشگیری از بیماری ها می باشد .

امام صادق (ع) می فرمایند : رسول خدا بین دو رگ گردن را حجامت می فرمودند که جبرئیل نازل شد و حضرت را به حجامت میان دو کتف راهنمایی فرمودند . و یا در روایت دیگری امام صادق (ع) می فرمایند : نبی گرامی اسلام (ص) سر و بین دو کتف و پشت (گودی کمر یا چاربند) را حجامت می فرمودند .

در حدیثی آمده است که پیامبر اکرم (ص) وسط سر خود را به وسیله ابوطیبه حجامت می فرمود و مقداری خرما به وی عطا می فرمود . و در حدیث دیگری آمده این حجامت بوسیله ی اباهند نیز انجام شده است .

- امام صادق می فرمایند : پیامبر گرامی اسلام (ص) چاربند خود را حجامت فرمود و آن را حجامت رهاننده نامید .

- رسول خدا (ص) از روی کفل حجامت می فرمود و به حجامت زیر چانه (تحت الذقن) و پشت گوش هم توصیه می فرمود .

همان طور که ملاحظه می فرمایید ، حجامت یک سنت اسلامی است و بسیار مورد تأکید رهبران دین بوده است . از فرد موثقی شنیدم که پیامبر گرامی اسلام (ص) در طول عمر پربرکت خویش بیش از صد بار حجامت فرموده اند . شنیدید که در حدیث معراج ، خداوند شفا را در حجامت و عسل قرار داده اند . بنابراین ما هم به خاطر اثرات درمانی زیاد و متنوع حجامت و هم به پیروی از پیامبر عظیم الشأن و ائمه ی معصومین و هم به خاطر شفا گرفتن ، لازم است حجامت کنیم و موقع حجامت کردن از خداوند بخواهیم که شفا و سلامتی ما را از تیغ حجام بر بدنمان جاری فرماید . چون خداوند خود وعده ی شفا توسط حجامت را فرموده اند .

5) آیا در حال حاضر مراجع و علما هم حجامت می کنند و در این مورد آیا اظهار نظری هم کرده اند ؟

* خود بنده چند تن از مجتهدین را حجامت کرده ام و همکاران بنده هم بعضی از اهل علم و مجتهدین را حجامت کرده اند و اینکه آیا همه ی مراجع حجامت می کنند یا نه ؟ را نمی دانم ، ولی بر اساس سؤال و استفتائی که از بعضی مراجع عظام انجام شده است ، نظر موافق بر انجام حجامت داده اند ، ازجمله رهبر معظم انقلاب .

6) نظر پزشکان درباره ی حجامت چیست ؟

* پاسخ این پرسش را به طور کامل من نمی دانم ، چون من که با همه ی پزشکان سخن نگفته ام تا نظرات آن ها را بدانم ، ولی به طور کلی نظرات موجود پزشکان را می توان به سه دسته تقسیم کرد :

دسته اول : پزشکانی هستند که نظر موافق دارند . این ها کسانی هستند که بعضاً خود نیز مبادرت به حجامت می کنند و یا مطالعاتی در این زمینه کرده اند و مطلعند و یا به بیمارانی برخورد کرده ان که بیماری آن ها از طریق حجامت مهار و یا درمان شده است . لذا نظر مثبت دارند .

دسته دوم : افرادی هستند که نه موافقند و نه مخالف . علت آن هم این است که در این زمینه مطالعه ندارند . اگر هم مطالعاتی داشته اند ، هنوز قانع نشده اند . متأسفانه در کشور ما و در دانشگاه های علوم پزشکی درباره ی چنین مطلب مهمی هیچ کتاب و یا مقاله و یا تحقیقی وجود ندارد که علاقه مندان مطالعه کنند . وقتی سری به کتابخانه های دانشگاه های پزشکی بزنید می بینید که بسیار کتاب های بی ارزش از نظر علمی در قفسه ها وجود دارد ولی درباره ی حجامت هیچ نوشته ای نمی بینید و این جای تأسف بسیار است که ما صاحب چنین تمدن کهنی هستیم ، دانشمندان و پزشکان سلف ما خود دارای مکتب طبی بوده اند ، روش های آن ها سالیان متمادی نجات بخش بیماران در سراسر دنیا بوده است ، دیگران از ما یاد گرفته اند ولی ما خود را به تغافل و خواب زده ایم و ظاهراً قصد بیداری هم نداریم . این همه شعار درباره ی خودکفایی ، استقلال فکر و اندیشه ، تولید علم ، اهمیت دادن به محققان و صاحبان اندیشه ، خودباوری ، پاسداری از دست آوردهای علمی علمای گذشته ، داده می شود ولی متأسفانه در عمل هیچ اقدامی در احیای پزشکی سنتی و اسلامی برداشته نمی شود و یا چنانکه شایسته و بایسته است اقدامات مؤثری صورت نمی گیرد .

چین تمام روش های طب سنتی خود را با عنوان طب سوزنی ، طب فشاری و . . . به تمام دنیا صادر کرده است و به همه ی جوامع پزشکی قبولانده است . البته در این زمینه خدمات درمانی هم به نیازمندان به درمان ارائه کرده است . دانشگاه طب سنتی ، بیمارستان طب سنتی و بودجه های هنگفت برای طب سوزنی در چین وجود دارد . در هند همینطور ، یوگا و آئورودا و درمان با داروهای گیاهی و . . . جای خود را در جامعه ی پزشکی دنیا باز کرده است . همه ی دولت های دنیا کوچکترین آثار تمدنی خود را اینقدر بزرگ می کنند و روی آن تبلیغات می کنند که همه ی دنیا را متوجه کنند ، ولی در کشور ما برعکس . هر دستاورد علمی که مربوط به گذشته باشد با انگ و برچسب قدیمی و باستانی ، بایگانی می شود و افراد علاقه مند به احیای این روش را با اسم مخالف با تمدن و فناوری ، از میدان به در می کنند .

گفتنی است در زمانی که رهبر معظم انقلاب (سال159) در سفر به هند از دانشگاه همدرد هندوستان بازدیدی داشتند ، که به روش طب سنتی آموزش و پژوهش و درمان می کردند ، موقع برگشت به کشور ، وزارت بهداشت و درمان را مأمور کردند که از آن دانشگاه الگو بگیرد و طب سنتی را احیا کند . آن دستور به کجا رسید ؟ از آن سال با به حال چند کتاب طب سنتی در دانشگاه ها وارد شده تا اهل فن به آن رجوع کنند ؟

حاصل کلام این که روی طب سنتی و طب اسلامی از جمله حجامت کارهای علمی قابل توجهی صورت نگرفته است ، و اطلاعات مفید و کاملی هم در اختیار علاقه مندان نیست که مطالعه کنند؛ بنابراین ، افرادی که نظر ممتنع دارند ، به علت عدم اطلاعاتشان است .

دسته سوم : افرادی هستند که مخالفند . اینها خود نیز دو دسته اند . عده ای اطلاعاتی در زمینه ی حجامت ندارند و چون نمی دانند مخالفند «اَلإِنسانُ عَدُوٌ لِما جَهَلوا» انسان با هر چیز که در قبال آن جهل داشته باشد مخالفت می کند . بنابراین لازم است افرادی که در زمینه ی حجامت اطلاعات و یا تجربیاتی دارند ، این اطلاعات و تجربیات را چاپ و منتشر کنند تا جهل برطرف شود .

عده ای از مخالفان هستند که ممکن است با تحقیقات و مطالعات خود به عوارضی از حجامت برخورده اند و مخالفت می کنند . تا آنجه که بنده مطالعه در این زمینه داشته ام ، سخن علمی از این همکاران نشنیده ام که متقاعد بشوم . مخالفت هایی که تا به حال دیده ام ، بیشتر در مطبوعات بوده و برای ادعاهایشان مستندات علمی ارائه نشده است .

بنده به عنوان یک فرد محقق و دانشگاهی از هر گونه مخالفت علمی که با روش علمی مجامع دانشگاهی ارائه شود استقبال می کنم . چون راه شکوفایی و پختگی این علم را مانند بقیه علوم ، بحث و تبادل نظر می دانم و این پختگی به ثمر نمی رسد مگر با پاسخگویی علمی و منطقی به مخالفان .

مخالفت های علمی قواعدی دارد که در آن چارچوب ارزش خواندن ، اندیشیدن و پاسخگویی را دارد . عده ای از مخالفان هستند که مغرض اند . نه اهل علم و دانشند و نه در این زمینه تحقیقات و تتبعاتی دارند و نه تجربه ای در آن دارند و نه دلایل علمی و متقن دارند . صرفاً ساز مخالفت کوک می کنند ، تا روشی را که نمی پسندند از میدان بیرون کنند . متأسفانه عده ای از همکاران به طبابت به چشم تجارت نگاه می کنند و توقع دارند از راه طبابت همان درآمدی را داشته باشند که بقیه در تجارت دارند . طبیب باید طبابت را به نیت خدمت به بیمار انجام دهد که البته باید درآمد معقولی هم داشته باشد که شئوناتش را در جامعه در حد یک پزشک حفظ کند . متأسفانه شرایط اجتماعی به گونه ای شده است که این قشر خدوم و زحمت کش ، در تنگناهای معیشتی گرفتارند و به خوبی نمی توانند رسالت خود را انجام دهند ، که باید فکر جدی و اساسی برای آن کرد . به هر جهت بعضی از پزشکان (که البته تعدادشان اندک است ، ولی جو سازی و تشنج آفرینی شان زیاد) وقتی می بینند فلان بیماری با حجامت و مخارج اندک درمان می شود و سبب کاهش درآمدهای آنچنانی آن ها می شود ، ساز مخالفت کوک می کنند .

ما مدعی هستیم که با استفاده از حجامت و طب سنتی ، بسیاری از بیماری ها را می توان معالجه کرد و از خروج مقدار زیادی ارز کشور به منظور وارد کردن دارو و ابزار و یا اعزام بیماران به خارج جلوگیری کرد . ما می گوییم روش های مفید و کارآمد گذشتگان را با علم به روز کنیم و به ملتمان خدمت کنیم و این همه وابستگی به خارج را کاهش دهیم . ما خود صاحب تمدن بوده ایم . ما جزو انسان های باهوش دنیا هستیم . ما در معماری تمدن پزشکی بشر سهم عمده داریم . در حال حاضر هم دست کمی از دیگران نداریم . با طب سنتی ، طب مدرن را تکمیل و با طب مدرن طب سنتی را اصلاح کنیم .

ما باید داشته های خود را با زبان علمی روز ثابت کنیم و به جهان علم عرضه کنیم . همانطور که در بخش مقدمه عرض کردم ، حذف طب سنتی و اسلامی از تعالیم و آموزش های دانشگاهی و درمان ، یک دسیسه ی استعماری است . بی اعتماد کردن و پشت کردن به تاریخ تمدن اسلامی – ایرانی ، با برنامه ی دشمنان شروع شده و در حال انجام است . نکند ناخودآگاه بازیچه ی دیگران بشویم و بدون تأمل و تدبّر حرفی را بزنیم و یا راهی را برویم که آنها برایمان ترسیم کرده اند . خودباوری اولین قدم برای استقلال است . درخواست من از همه ی همکاران پزشکم این است که اگر اطلاعاتی درباره ی حجامت ندارند ، بنا را بر مخالفت نگذارند . بل که نظرات محققان این رشته را مطالعه کنند . حجامت ریشه در تاریخ طب بشری دارد . امتحانش اردر درمان بیماری ها روی میلیون ها انسان پس داده است . خالق هستی با قدرت بی کران خود حجامت را عامل شفای انسان قرار داده است و این تقدیر اوست و تقدیر و خواست خداوند با هیچ چیز دگرگون نمی شود .

7) بعضی از پزشکان که حجامت را قبول ندارند ، می گویند در زمان قدیم که انتقال خون نبوده . حجامت رایج بوده . ولی در زمان حاضر که در همه جای دنیا سازمان های انتقال خون وجود دارد ، باید به جای حجامت ، خون اهدا کرد . که خون اهدایی لااقل برای بیماران نیازمند استفاده می شود . در حالی که خون حجامت دور ریخته می شود و هم این که محیط را آلوده می کند و سبب شیوع بیماری می شود . ایا واقعاً فرقی بین حجامت و اهدای خون هست ؟

* پرسش خوبی است . در مواردی که بیمار دچار زیادی خون است و خون او فوق العاده غلیظ است ، که به این حالت پلی سایتمی می گویند ، در این گونه موارد چون بیمار نیاز به کاهش حجم خون دارد ، یا باید فصد کند یا خون اهدا کند . در اهدای خون در هر جلسه حدود 450 سانتیمتر مکعب خون از بیمار گرفته می شود . البته نه اینکه در این گونه موارد حجامت خوب نیست ، ولی فصد و اهدای خون بهتر است . و همانطور که قبلاً هم در پرسش دیگر شما توضیح دادم ، حجامت مانع اهدای خون نیست و کسی که دچار افزایش حجم خون است و حجامت کرده است ، مانعی برای اهدای خون در وی نیست .

خونی که اهدا می شود ، از سیاه رگ گرفته می شود ولی خون حجامت از مویرگ ها و یا به اصطلاح کاپیلرهای انتهایی و فضای میان بافتی است و اصلاً خون داخل رگ نیست . اگر به کتاب های فیزیولوژی مراجعه کنید می بینید که ترکیب خون در عروق مختلف و نواحی مختلف بدن با هم فرق دارد . حتی سرعت جریان خون و ترکیب خون در یک رگ ، در وسط رگ و جدار آن رگ با هم متفاوت است .

از همه ی این ها گذشته ، حجامت فقط در افراد دموی مزاج و کسانی که غلظت خون دارند به منظور کاهش حجم خون صورت می گیرد . و در سایر افراد ، منظور از حجامت ، تأثیرات دیگر آن بر سیستم ایمنی و سیستم عصبی و روانی و به طور کلی روح و جسم است . مثلاً در کسی که دچار افزایش خونریزی قاعدگی است بادکش در اطراف پستان ها صورت می گیرد . که جهت جریان خون تغییر کند و خونریزی کاهش یابد . و یا کسی که دچار سرما خوردگی های مکرر می شود ، توصیه به حجامت می شود . در این فرد حجامت به منظور کاهش حجم خون انجام نمی شود که با اهدای خون مشکل حل شود ، این فرد هرچند دفعه که خون اهدا کند ، مشکلش مرتفع نمی شود . ولی اگر چند مرحله حجامت کند حتی اگر خون هم کم بیاید ، بیماریش برطرف می شود و سیستم ایمنی اش تقویت می شود و یا کسی که مبتلا به آلرژی است ، هر چقدر خون اهدا کند درمان نمی شود . ولی در حدود 70% موارد با چند مرحله حجامت ، آلرژی درمان می شود . حتی اگر در حجامتش کم خون بیاید .

و یا کسی که سردرد دارد با اهدای خون ، خوب نمی شود ، ولی با حجامت ، در 70 تا 80% موارد درمان می شود . بنابراین حجامت به جز ماهش حجم خون ، تأثیرات دیگری بر روح و روان و جسم آدمی دارد که موجب درمان انسان در خیلی از بیماری ها می شود .

نکته ی بسیار مهم ، این که خداوند خواسته است که در حجامت شفا قرار دهد . حجامت به جز اثرات درمانی ، تأثیرات پیشگیرانه از بیماری ها را دارد ، و سبب سلامتی بیشتر می شود . مثلاً حضرت امیرالمؤمنین در روایتی می فرماید : حجامت سبب سلامتی بدن و تقویت عقل می شود . حجامت مانند هرس درختان است در فصل بهار . همانطور که هرس ، درختان را شاداب و پرمیوه می کند ، حجامت هم درخت وجود آدمی را تازه و قوی می کند .

با توجه به مجموعه ی روایات اسلامی و نظر دانشمندان مختلف و تجربیات دست اندرکاران ، حجامت با استقرار سلامتی در بدن و تقویت کلی بدن ، بهره ی آدمی را از روح و جسمش زیادتر می کند و چون عارضه ای هم ندارد به حکم عقل و تجربه و توصیه ی امامان معصوم (ع) و پیامبر اکرم (ص) و دانشمندان ، حجامت در حال سلامت هم توصیه و تأکید می شود .

8) آقای دکتر من برای اهدای خون به سازمان انتقال خون رفتم . پرسش هایی کردند : از جمله پرسیدند : آیا حجامت کرده ای ؟ گفتم بله . من هر سال اول بهار و اول پاییز حجامت می کنم . گفتند : از تو خون نمی گیریم . چرا ؟ چه ربطی بین اهدای خون و حجامت وجود دارد ؟

* از نظر مقررات اهدای خون ، هر کسی که در حدود یک سال گذشته یک عمل جراحی کرده باشد و یا بدنش آسیبی دیده باشد که منجر به زخم و خونریزی شده باشد ، تا یک سال از اهدای خون معاف است و این قانون اختصاص به حجامت ندارد .

هر نوع عمل جراحی یا آسیب دیدگی عضو باشد ، نباید فرد خون بدهد . مثلاً ختنه کرده باشد ، خالکوبی کرده باشد . ول متأسفانه بعضی از همکاران سازمان خون ، فقط درباره ی حجامت می پرسند . طوری که این شبهه در مردم پیش آمده که فقط حجامت ، مانع خون دادن است و یا حجامت باعث آلودگی خون می شود . و یا کسی که حجامت می کند خونش قابل استفاده برای بیماران نیازمند نیست . در حالیکه این طور نیست و اگر باید مقررات اهدای خون رعایت شود ، پس باید کسی هم که خالکوبی کرده از خون دادن معاف باشد . و یا کسی که تصادف کرده و زخمی شده باشد ، هم نباید خون بدهد . چرا فقط افرادی که حجامت کرده اند نمی توانند خون بدهند . بنابراین از نظر پزشکی هیچ مغایرتی بین حجامت و اهدای خون وجود ندارد . و مطلقاً حجامت مانع اهدای خون نیست . بهتر است از حجامت کردن مدتی مثلاً 5/1 الی 2 ماه بگذرد ، بعد در صورت تمایل ، فرد خون اهدا کند .

البته یک نکته ر ابنده باید تذکر بدهم ، حجامتی که بنده در بالا گفتم منظورم یک حجامت با رعایت ضوابط بهداشتی است ، که توس پزشک و ابزار و وسایل یک بار مصرف انجام شده باشد . که هیچ شکی در انتقال بیماری وجود نداشته باشد . یدیهی است ، حجامتی که توسط افراد غیر فنی و آموزش ندیده و یا با وسایل غیراستریل صورت می گیرد ، مورد تأیید اینجانب نیست و باید هرچه سریع تر بساط چنین افرادی جمع شود . و دولت می تواند با تقویت سیستم بازرسی از حجامت های غیربهداشتی جلوگیری کند .

البته در این کشور فقط حجامت نیست که توسط افراد غیر پزشک صورت می گیرد . مثلاً ختنه کردن ، گوش سوراخ کردن و . . . یک کار پزشکی است ، ولی مگر فقط توسط پزشکان انجام می شود ؟ و یا تجویز گیاهان دارویی مگر نباید توسط طبیب صورت گیرد ؟ چقدر عطاری وجود دارد که دارو تجویز می کنند ، بدون آن که بیماری را بشناسند . یا آن گیاه را خوب بشناسند و یا عوارض آن را بدانند و یا مقدار مصرف آن را بدانند و یا اثرات و عوارض آن را در ترکیب با داروهای گیاهی دیگر بدانند ، به راحتی دارو تجویز می کنند ، و کسی هم متعرّض آن ها نیست . اگر چه بعضی از این افراد تجربه های بسیار گران بهایی در تجویز و اثرات گیاهان دارویی و معالجه ی بیماری ها دارند . و لازم است طوری برنامه ریزی شود که اطلاعات با ارزش آن ها به افراد دیگر منتقل شود . نباید فکر کنیم که فلان عطاری چون سواد دانشگاه ندارد ، پس هرچه می گوید غلط است . چه بسا تجربیاتی که آن ها دارند و روش هایی که در درمان بعضی از بیماری ها می دانند ، در کتب دانشگاهی نباشد و جامع ی پزشکی نیازمند این اطلاعات باشد . باید این غرور علمی کاذب که یک بیماری قشرهای دانشگاهی است ، از بین برود . این غرور نامیمونی است که روش درمانی را از افراد نیاموزیم .

در روایتی از امام معصوم (ص) نقل شده است «أُنظُر إِلی ما قال ، وَلا تَنظُر إِلی مَن قال . نگاه کن ببین چه می گوید ، نگاه نکن که چه کسی می گوید . »

یکی از اسامی طب سنتی «طب العجایز» است یعنی طب پیرزن ها . چون این ها با نبود امکانات ، روش های درمانی بیماری های رایج منطقه سکونت خود را به طور تجربی و سینه به سینه یاد گرفته اند . و خوب می دانند که با امکاناتی که در اطرافشان هست چگونه بیماری های شایع منطقه را درمان کنند . چه اشکالی دارد که من پزشک روش او را بفهمم و با ملاک های علمی رز تطبیق بدهم ، و اشکالاتش را برطرف کنم و برای درمان بیمارانم از آن بهره بگیرم .

حال برگردیم به موضوع بحث یعنی حجامت و انتقال خون . این که بعضی از همکاران سازمان انتقال خون می گویند حجامت کردن مانع انتقال خون می شود و اگر مردم حجامت را جایگزین اهدای خون کنند ، تکلیف بیماران نیازمند به خون چیست ؟ و سازمان انتقال خون ، با کسری فرآورده های خونی مواجه می شود . بر اساس آماری که یکی از مقامات مسئول سازمان انتقال خون ارائه کرده ، در سال گذشته در کشور 4 میلیون نفر حجامت کرده اند . که تعدادی از این ها از گردونه ی اهدای خون خارج شده اند . ما هیچ وقت مانع اهدای خون نبوه و نیستیم . و حتی مردم را تشویق به اهدای خون هم می کنیم . ولی این سازمان است که مانع اهدای خون توسط افراد حجامت شده می شود . و آن ها را از این کار خیر محروم می کند . در حالی که هیچگونه دلیل علمی وجود ندارد که فرد حجامت شده نباید خون بدهد .

ممکن است بگویند حجامت چون باعث انتقال هپاتیت و ایدز می شود ، ممکن است فرد حجامت شده مبتلا به یکی از این بیماری ها باشد ، و در دوره ی کمون یا نهفتگی بیماری باشد و آزمایش های ما بیماری را نشان ندهد ، و سبب انتقال بیماری شود .

در جواب این اشکال باید عرض کنم ، خود حجامت که یک عمل طبی است ، سبب انتقال بیماری نمی شود . بل که اگر روش انجام عمل حجات غلط باشد ، و با وسایل چند با مصرف انجام شود ، و یا توس افراد آموزش نیافته صورت گیرد ، ممکن است سبب اشاعه ی بیماری شود . ما باید روش اجرا را درست کنیم . نه اینکه مانع کار شویم و خود آن عمل را تخطئه کنیم . مثلاً اگر چاقوی جراحی دست جراح باشد ، با آن بیمار درمان می کند . ولی اگر دست فرد مست باشد ، با آن آدم می کشد . پس ما بگوییم چاقوی جراحی سبب قتل می شود .

البته انتقال بیماری اختصاص به حجامت ندارد ، هر روش جراحی غیر بهداشتی می تواند سبب انتقال بیماری شود . حتی جراحی قلب و مغز و شکم و غیره .

9) آیا حجامت فقط در کشورهای اسلامی صورت می گیرد و یا در کشورهای غیرمسلمان هم انجام می شود ؟ و آیا حجامتی که طبق دستورهای اسلامی صورت می گیرد ، با بقیه حجامت ها فرق دارد ؟

* همانطور که در سابقه ی تاریخی حجامت گفتم ، حجامت یک روش درمانی فراگیر است و حاصل تمدن بشری است و سابقه ی تاریخی بیش از پنج هزار سال دارد . در حالی که از ظهور اسلام حدود 1424 سال می گذرد . حجامت مخصوص اسلام و مسلمانان نیست . اگرچه محل های حجامت و نحوه ی حجامت در اسلام تفاوت هایی با دیگر اقوام دارد ، ولی در مجموع این عمل طبی در اکثر تمدن های بشری صورت می گرفته ، و در حال حاضر هم در بسیاری از کشورهای دنیا صورت می گیرد . اتفاقاً تحقیقاتی که در این زمینه در غرب و حتی در سایر زمینه های طب اسلامی صورت گرفته ، بسیار بیشتر از تحقیقات ماست . ما خود ار ام القرای کشورهای اسلامی می دانیم ، و مدعی هیتسم که بیش از همه طرفدار اسلامیم و داعیه ی رهبری و پیشرو بودن را برای ملل دیگر داریم ، ولی متأسفانه نه تنها در زمینه ی طب اسلامی خود کاری نمی کنیم ، بل که کارهایی که گذشتگان مان نیز کرده اند را احیا نمی کنیم . نمونه اش کتاب قانون ابن سینا است . کتاب قانونی که در حال حاضر در ایران در دسترس عموم است ، ترجمه ی فرانسوی آن است که ما به زبان فارسی می خوانیم و بسیاری از کتب ارزشمند از همین قبیل هستند که در قفسه ی کتاب خانه ها زیر گرد و غبار مدفون شده اد و فقط از آن ها حفاظت و نگهداری می کنیم . فکر می کنیم کتاب برای قفسه ی کتابخانه نوشته شده که از آن سال ها نگهداری شود .

در زمینه ی طب سنتی ایران و طب اسلامی و حجامت و سایر علوم اسلامی از سال قبل تا به حال تعداد بسیاری سایت های اینترنتی ایجاد شده است ، که هیچ کدام از این سایت ها مربوط به کشور اسلامی ایران نیست و یا اگر هم باشد ، انگشت شمار است .

حجامت در اغلب کشورهای پیشرفته و در حال توسعه رایج تر از کشور ماست . خلاصه این که به نظر بنده حجامتی که توسط پیامبر و امامان معصوم (ع) توصیه شده است

/ 4 نظر / 169 بازدید
3010

جالبه ولی میترسم اینکارو انجام بدم من برای همسرم تو وبلاگم تولد گرفتم. دوست داشتید تشریف بیارید تبریک بگید.مطمئنم خیلی خیلی خوشحال میشه ممنون

موجک

همه چیز در مورد موجک ها http://fumblog.um.ac.ir/fumindex.php?op=ViewArticle&articleId=5074&blogId=473

عباس

سلام اگه بادکش رو به عنوان باز شدن عضلات انجام دهیم و به منظور حجامت نباشد این عمل باعث میشود که بدن سیاه شود . آیا این عمل باعث لخته شدن خون(خون مردگی) میشود و آیا این عمل برای بدن بطور مستمر بد است . لطفا جواب را به ایمیلم ارسال کنید. با تشکر

علی

سلام اگر برای یک بیمار خون لازم باشد مثلا اشنای نزدیک صاحب این مقاله از خون حجامت شده می توان استفاده کرد!؟