اعمال عید نوروز

ولى چون شخص «معلّى بن خنیس» از نظر علماى رجال زیر سؤال است تکیه بر این روایت آسان نیست .

امّا با توجه به اینکه عید نوروز یک عید طبیعى در جهان آفرینش است; فصل زمستان پایان مى‌گیرد ، بهار همراه با حیات طبیعت به فرمان خدا شروع مى‌شود ، شکوفه‌ها و برگها و گلها بر شاخسار درختان آشکار مى‌گردد و نشاط و جنبش و حرکت در تمام عالم حیات آغاز مى‌شود ، همگام و همراه شدن با این پدیده عالمِ آفرینش ، همگامى با سنّت‌هاى الهى است .

نکته قابل توجّه این که مراسمى در نوروز میان مردم معمول است و به شکل سنّت ملّى در میان ایرانیان و کشورهاى دیگرى درآمده که قسمت قابل ملاحظه‌اى از آن ، در شمار امورى است که اسلام بر آن ، (به صورت کلّى) تأکید نهاده است . مانند : نظافت ، خانه تکانى ، کمک به ارحام و بستگان و افراد نیازمند و آبرومند براى تهیّه لباس و وسایل اوّلیّه زندگى که در سالهاى اخیر در کشور ما ایران به صورت سنّت «هفته نیکوکارى» درآمده است و بسیار پرثمر و مفید است .

دید و بازدید و صله رحم و ملاقات دوستان و رفع کدورتها و بیرون ریختن غم و اندوهها از دل و آماده شدن براى فعّالیّت‌هاى مختلف ثمربخش در سال نو ، و مانند اینها ، این امور و مانند آن جنبه‌هاى مثبت مراسم نوروزى است .

ولى گاه پاره‌اى از آداب و رسوم شرک آلود ، یا گناه آلود دیده مى‌شود که افراد باایمان و خردمند باید آنها را ترک گویند ، مانند آتش افروختن در شب چهارشنبه آخر سال (به نام چهارشنبه سورى) و دست زدن به کارهاى خطرناکى که همه سال ضایعه‌هاى زیادى براى جوانان و نوجوانان به بار مى‌آورد و امثال آن .

در مجموع ، عید نوروز و مراسم آن ، هم به خاطر بعضى روایات و هم به خاطر آثار مثبتى که دارد ، نباید حذف شود ، ولى باید بعضى از مراسم منفى و ناپسندِ آن را کنار گذاشت . این است روش اولوالالباب و صاحبان اندیشه !

اعمال عید نوروز

مرحوم «علاّمه مجلسى» در کتاب «زادالمعاد» آورده است که امام صادق علیه‌السلام براى نوروز ، اعمالى را به معلّى بن خنیس آموخت و به او فرمود :

چون روز نوروز شود ، غسل کن و بهترین لباس‌هاى خود را بپوش و خود را کاملاً خوشبو کن (و اگر توانستى) آن روز را روزه بدار و پس از نمازهاى ظهر و عصر و انجام نافله‌هاى آن ، چهار رکعت نماز بخوان (هر دو رکعت به یک سلام) و در رکعت اوّل بعد از سوره حمد ، ده مرتبه سوره «إنّا أنزلناه» را بخوان و در رکعت دوم بعد از سوره حمد 10 مرتبه سوره قُل یا أیّها الکافرون را در رکعت سوم بعد از سوره حمد ده مرتبه سوره قل هو الله را بخوان و در رکعت چهارم بعد از سوره حمد ، 10 مرتبه سوره‌هاى «قُل أعوذ بِرَبِّ الْفَلَق و قُل أعُوذ بِرَبِّ النّاس» را بخوان . بعد از نماز به سجده شکر برو ، و این دعا را بخوان :

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد الاْوْصِیآءِ الْمَرْضِیِّینَ ، وَعَلى جَمِیعِ

خدایا درود فرست بر محمّد و آل محمّد آن اوصیاى پسندیده و بر همه

اَنْبِیآئِکَ وَرُسُلِکَ بِاَفْضَلِ صَلَواتِکَ ، وَبارِکْ عَلَیْهِمْ بِاَفْضَلِ بَرَکاتِکَ ،

پیمبران و رسولانت به بهترین درودها و برکت ده بر ایشان به بهترین برکتهایت

وَصَلِّ عَلى اَرْواحِهِمْ وَاَجْسادِهِمْ ، اَللّـهُمَّ بارِکْ عَلى مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد ،

و درود فرست بر ارواح و اجسادشان خدایا برکت ده بر محمّد و آل محمّد

وَبارِکْ لَنا فى یَوْمِنا هذَا ، اَلَّذى فَضَّلْتَهُ وَکَرَّمْتَهُ وَشَرَّفْتَهُ وَعَظَّمْتَ خَطَرَهُ ،

و برکت ده به ما در این روز که آن را برترى داده و گرامیش کرده و شرافتش دادى و مقامش را بزرگ کردى

اَللّـهُمَّ بارِکْ لى فیـما اَنْعَمْتَ بِهِ عَلَىَّ ، حَتّى لا اَشْکُرَ اَحَداً غَیْرَکَ ، وَوَسِّعْ عَلَىَّ فى رِزْقِى یا ذَا الْجَلالِ وَالاْکْرامِ

خدایا برکت ده به من در آنچه به من تفضل کرده‌اى تا که هیچ کس را جز تو سپاس نگذارم و روزیم را وسیع گردان اى صاحب جلالت و بزرگوارى

اَللّهُمَّ ما غابَ عَنّى فَلا یَغیبَنَّ عَنّى عَوْنُکَ وَحِفْظُکَ ، وَما فَقَدْتُ مِنْ شَىْء ، فَلا تُفْقِدْنِى عَوْنَکَ عَلَیْهِ ، حَتّى لا اَتَکَلَّفَ ما لا اَحْتاجُ اِلَیْهِ ، یا ذَاالْجَلالِ وَالاْکْرامِ .

خدایا هر چه از من پنهان شده مبادا کمک و نگهدارى تو از من پنهان شود و هر چه را گم کرده‌ام مبادا یارى خویش را بر آن از من گم کنى تا خود را به زحمت نیندازم درباره آنچه را بدان نیازمند نیستم اى صاحب جلالت و بزرگوارى .

دعای تحویل سال

همچنین در برخى از کتب وارد شده است که در وقت تحویل سال این دعا را که مضمون خوب و سازنده‌اى دارد ، بخوانند :

یا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الاْبْصارِ ، یا مُدَبِّرَ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ ، یا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَالاْحْوالِ ، حَوِّلْ حالَنا إلى اَحْسَنِ الْحالِ .

اى کسى که تحوّل دل‌ها و گردش چشم‌ها در دست توست . اى تدبیر کننده شب و روز و اى تغییر دهنده سال و حال ، حال ما را به بهترین حال ، تغییر ده !

مرحوم «علاّمه مجلسى» مى‌افزاید : بعضى روایت کرده‌اند که این دعا را نیز ، در روز نوروز ، به عدد ایّام سال بخواند :

اَللّهُمَّ هذِهِ سَنَةٌ جَدیدَةٌ ، و اَنْتَ مَلِکُ قَدیم ، اَسْألُکَ خَیْرَها وَ خَیْرَ ما فیها ، وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْ شَرِّها وَ شَرِّ ما فیها ، وَ اَسْتَکْفیکَ مَؤُونَتَها وَ شُغْلَها ، یا ذَاالْجَلالِ وَ الاْکْرامِ .

خداوندا ! این سال نوى است و تو سلطان همیشگی و ازلی هستی . از تو خیر آن و خیر آنچه در آن است را مى‌خواهم و به تو از شرّ آن و شرّ آنچه در آن است ، پناه مى‌برم و حلّ مشکلات آن را از تو مى‌خواهم اى ذوالجلال و الاکرام .

البتّه اگر نتواند به این مقدار بخواند به هر مقدار که بتواند به قصد قربت مطلقه بخواند ، خوب است .

همچنین مى‌توان دعایى که در اوّل ماه رمضان نقل شده است را ، در اوّل سال شمسى به قصد قربت مطلقه خواند .

منبع : مفاتیح نوین ، آیت الله مکارم شیرازی

/ 0 نظر / 3 بازدید