آیا افعال انسان جبری است یا اختیاری؟

در این بخش بدون شک انسان از خود اختیاری ندارد، چون تمام این مواد و ابزار را خداوند است که در اختیار او گذاشته است. انسان با چشمی که خدا داده می تواند ببیند و با دستی که خدا داده می تواند کارهای خود را انجام دهد و با پاهایی که خداوند داده به این مکان و آن مکان رفت و آمد می کند و با احساسات و غرایزی که خداوند داده است لذت می برد یا خشم و غضب می کند و غیره و غیره.

اما عنصر دومی که انسان در انجام امور و کارهای خود به آن نیازمند است انتخاب و گزینش کردن کارها است. چون هر انسانی بخوبی می داند هر کاری را که بخواهد انجام دهد دارای انواع و اقسام مختلف است، مثلا نگاه کردن انسان یک عملی است که هم دارای نوع خوب است و  هم نوع بد، یا به تعبیری هم نوع مفید و سازنده دارد، هم نوع مضر و فاسد کننده.

 

اینکه انسان کدام گزینه را انتخاب کند و با نیروی چشمش چه منظره هایی را مشاهده کند امری است که کاملا در اختیار و اراده خود انسان می باشد و خداوند در این جهت هیچ نقشی را ایفا نمی کند و انسان را کاملا به عهده خود وا گذاشته است و این خود انسان است که تصور می کند و تصدیق می نماید و تمام جواب کار را با عقل و شعور و درک و احساسش بررسی می کند بعد تصمیم می گیرد و انتخاب می کند همانطور که قرآن کریم هم می فرماید: « اِنَّا هَدَیْناهُ السَّبِیلَ اِمَّا شاکِراً وَاِمَّا کَفُوراً؛ ما راه را به انسان نشان دادیم و این خود انسان است که یا خوبیها را انتخاب می کند و شکر گذار نعمت های ما می گردد و یا راه بد را گزینش می کند و کفران نعمتهای ما را می کند» پس انسان نه مجبور صد در صد است و نه مختار صد در صد و این است عقیده صحیح شیعه که امام صادق (ع) فرمودند« لا جبر و لا تفویض بل امر بین الامرین»

/ 0 نظر / 6 بازدید